Shloka 142
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
चक्रेश्वरीं न्यसेच्चक्रं समर्प्य व्याप्य वर्ष्मणि / हृदि त्रिकोणं संभाव्य दिक्षु प्रागादितः क्रमात्
Transliteration
cakreśvarīṃ nyaseccakraṃ samarpya vyāpya varṣmaṇi / hṛdi trikoṇaṃ saṃbhāvya dikṣu prāgāditaḥ kramāt
Translation
चक्रेश्वरीं न्यसेत् चक्रं समर्प्य, व्याप्य च वर्ष्मणि; हृदि त्रिकोणं संभाव्य, दिक्षु प्रागादितः क्रमात्।
Word by Word
cakreśvarīmCakreśvarī (goddess)
cakreśvarīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcakra + īśvarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (cakrasya īśvarī)
nyasetshould place/install
nyaset:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस्) with ni- prefix; causative/denominative usage ‘nyas’ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष? actually 3rd person singular, परस्मैपद, एकवचन; ‘one should place’ (impersonal instruction)
cakramthe chakra (circle/diagram)
cakram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
samarpyahaving offered
samarpya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootsam-√arp (अर्प्) + ल्यप् → samarpya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (absolutive/gerund); ‘having offered/dedicated’
vyāpyahaving pervaded/spread
vyāpya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootvi-√āp (आप्/व्याप्) + ल्यप् → vyāpya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय; ‘having pervaded/spread’
varṣmaṇion the body
varṣmaṇi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
hṛdiin the heart
hṛdi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛd (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
trikoṇama triangle
trikoṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottri + koṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (three-angled figure)
saṃbhāvyahaving visualized
saṃbhāvya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootsam-√bhū (भू) + णिच्? / भावयति base + ल्यप् → saṃbhāvya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय; ‘having contemplated/visualized’
dikṣuin the directions
dikṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
prāk-āditaḥstarting from the east
prāk-āditaḥ:
Kāla/Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprāk (अव्यय) + ādi (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः; ‘beginning from the east’
kramātin sequence
kramāt:
Hetu/Prakāra (प्रकार/रीति)
TypeNoun
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘in order/stepwise’