Shloka 121
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
स्थानानि दक्षिणं श्रोत्रं पृष्ठमंसश्च कूर्परः / दक्षहस्त तलस्याथ पृष्ठं तत्स्फिक्च जानुनी
Transliteration
sthānāni dakṣiṇaṃ śrotraṃ pṛṣṭhamaṃsaśca kūrparaḥ / dakṣahasta talasyātha pṛṣṭhaṃ tatsphikca jānunī
Translation
स्थानानि—दक्षिणं श्रोत्रं पृष्ठमांसं च कूर्परः। दक्षहस्ततलस्याथ पृष्ठं तत्स्फिक्च जानुनी॥
Word by Word
स्थानानिplaces/locations
स्थानानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; सूचीकरणे (enumerative)
दक्षिणम्right
दक्षिणम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘right (side)’
श्रोत्रम्ear
श्रोत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्रोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पृष्ठ-मांसःback-flesh (muscle of the back)
पृष्ठ-मांसः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक) + मांस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (पृष्ठस्य मांसः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
कूर्परःelbow
कूर्परः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकूर्पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दक्ष-हस्तright hand
दक्ष-हस्त:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (दक्षः हस्तः = right hand)
तलस्यof the palm/sole
तलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (sequencer; ‘then/now’)
पृष्ठम्back (surface)
पृष्ठम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तत्-स्फिक्that buttock/hip
तत्-स्फिक्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + स्फिक् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तस्य स्फिक्)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
जानुनीtwo knees
जानुनी:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजानु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन