Shloka 45
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
जपाच्छ्रान्तः पुनर्ध्यायेद्ध्यानाच्छ्रान्तः पुनर्जपेत् / जपध्यानादियुक्तस्य क्षिप्रं मन्त्रः प्रसिध्यति
Transliteration
japācchrāntaḥ punardhyāyeddhyānācchrāntaḥ punarjapet / japadhyānādiyuktasya kṣipraṃ mantraḥ prasidhyati
Translation
जपात् श्रान्तः पुनर्ध्यायेत्, ध्यानात् श्रान्तः पुनर्जपेत्; जपध्यानादियुक्तस्य क्षिप्रं मन्त्रः प्रसिध्यति।
Word by Word
जपात्from (doing) repetition
जपात्:
Apadana/Hetu (अपादान/हेतु)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; अपादान/हेतु (from/after japa)
श्रान्तःtired
श्रान्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (tired)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb: again)
ध्यायेत्should meditate
ध्यायेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ध्यानात्from meditation
ध्यानात्:
Apadana/Hetu (अपादान/हेतु)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; अपादान/हेतु (from/after meditation)
श्रान्तःtired
श्रान्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय
जपेत्should repeat (the mantra)
जपेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जप-ध्यान-आदि-युक्तस्यof one engaged in japa, meditation, etc.
जप-ध्यान-आदि-युक्तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootजप (प्रातिपदिक) + ध्यान (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुषः (‘जपध्यानादिभिः युक्तः’ = endowed with japa, meditation, etc.)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative)
मन्त्रःthe mantra
मन्त्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रसिध्यतिbecomes accomplished / succeeds
प्रसिध्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√सिध् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद