Shloka 54
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
महानीलीरसेनापि शत्रुनामयुतं लिखेत् / दक्षिणाभिमुखो वह्नौ दग्ध्वा मारयते रिपून्
Transliteration
mahānīlīrasenāpi śatrunāmayutaṃ likhet / dakṣiṇābhimukho vahnau dagdhvā mārayate ripūn
Translation
महानीलीरसेनापि शत्रुनामयुतं लिखेत्। दक्षिणाभिमुखो वह्नौ दग्ध्वा मारयते रिपून्॥
Word by Word
महानिली-रसेनwith mahānīlī-juice
महानिली-रसेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमहानिली (प्रातिपदिक) + रस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (महानिल्याः रसः) ‘with the juice of mahānīlī’
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also/even)
शत्रु-नाम-युतम्bearing the enemies’ names
शत्रु-नाम-युतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशत्रु (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक) + युत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष ‘endowed with enemy-names’ (qualifier of implied object to be written)
लिखेत्should write
लिखेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलिख् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should write’
दक्षिण-अभिमुखःfacing south
दक्षिण-अभिमुखः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक) + अभिमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष ‘facing south’ (qualifier of agent)
वह्नौin the fire
वह्नौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; अधिकरण (in fire)
दग्ध्वाhaving burnt
दग्ध्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having burnt’
मारयतेkills
मारयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु) [णिच् causative: मारय-]
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त (causative) ‘causes to die/kills’
रिपून्enemies
रिपून्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन