Shloka 4
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
पस्यति स्म तदा चक्रं ज्योतिर्मयविजृंभितम् / अस्य चक्रस्य माहात्म्यमपरिज्ञेयमेव हि
Transliteration
pasyati sma tadā cakraṃ jyotirmayavijṛṃbhitam / asya cakrasya māhātmyamaparijñeyameva hi
Translation
तदा सः ज्योतिर्मयेन विजृम्भितं चक्रं पश्यति स्म। अस्य चक्रस्य माहात्म्यं तु अपरिज्ञेयमेव हि।
Word by Word
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
स्म(narrative past marker)
स्म:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्म-निपात (particle) भूतार्थे/वृत्तान्तसूचकः
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
चक्रम्wheel/discus; (Śrī)cakra
चक्रम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ज्योतिःमयविजृम्भितम्expanded/unfolded, made of light
ज्योतिःमयविजृम्भितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootज्योतिस्-मय-विजृम्भित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः (ज्योतिःमयः इति बहुव्रीहिः/कर्मधारयः) + विजृम्भित (क्त/PPP of वि+जृम्भ्) ; समस्तपदं चक्रं विशेषयति
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
चक्रस्यof the cakra
चक्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
माहात्म्यम्greatness, glory
माहात्म्यम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अपरिज्ञेयम्unknowable, not fully knowable
अपरिज्ञेयम्:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअ-परि-ज्ञेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्तः—तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (ज्ञा धातोः ‘ज्ञेय’), नकारार्थक उपसर्गैः ‘अपरिज्ञेय’
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle)
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Reason marker)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)