Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन

यथा यूयं विधिना देवातादीनिष्ट्वा चैवावभृथं प्राप्य शुद्धाः / त्यक्त्वा देहानायुषोंऽते कृतार्थाः पुण्यं लोकं प्राप्य मोदध्वमेवम्

yathā yūyaṃ vidhinā devātādīniṣṭvā caivāvabhṛthaṃ prāpya śuddhāḥ / tyaktvā dehānāyuṣoṃ'te kṛtārthāḥ puṇyaṃ lokaṃ prāpya modadhvamevam

यथा यूयं विधिना देवतान् आदीन् इष्ट्वा, अवभृथं प्राप्य शुद्धा भूत्वा, आयुषः अन्ते देहान् त्यक्त्वा कृतार्थाः सन्तः पुण्यं लोकं प्राप्य एवम् आनन्दं मोदध्वम्।

yathājust as
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction/adverb (सम्बन्ध/उपमानार्थ)
yūyamyou (all)
yūyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम); Masculine, Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
vidhināby (proper) rite
vidhinā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (तृतीया), Singular (एकवचन)
devatā-ādīnthe deities and others
devatā-ādīn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdevatā + ādi (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) 'devatā-ādīni' = 'devatāḥ ādayaḥ yeṣām'; Masculine, Accusative (द्वितीया), Plural (बहुवचन)
iṣṭvāhaving worshipped/sacrificed to
iṣṭvā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootiṣ (इष् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त, अव्ययकृदन्त); having sacrificed/worshipped
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction (समुच्चय)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle (निश्चय/अवधारण)
avabhṛthamthe avabhṛtha (final bath/rite)
avabhṛtham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootavabhṛtha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
prāpyahaving attained
prāpya:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootprā + √āp (आप् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्/क्त्वार्थ, अव्ययकृदन्त); having attained
śuddhāḥpurified
śuddhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśuddha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन); predicate adjective
tyaktvāhaving abandoned
tyaktvā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roottyaj (त्यज् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त, अव्ययकृदन्त); having abandoned
dehānbodies
dehān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया), Plural (बहुवचन)
āyuṣaḥof life
āyuṣaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootāyus (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive (षष्ठी), Singular (एकवचन)
anteat the end
ante:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootanta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (सप्तमी), Singular (एकवचन)
kṛtārthāḥfulfilled/successful
kṛtārthāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛta + artha (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) 'kṛta-artha' = 'arthaḥ kṛtaḥ' (one whose purpose is accomplished); Masculine, Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
puṇyammeritorious/holy
puṇyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying 'lokam'
lokamworld
lokam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
prāpyahaving reached
prāpya:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootprā + √āp (आप् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्/क्त्वार्थ, अव्ययकृदन्त); having reached
modadhvamrejoice
modadhvam:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootmud (मुद् धातु)
FormLoṭ (लोट्, imperative), Madhyama-puruṣa (मध्यम), Plural (बहुवचन); Ātmanepada (आत्मनेपद)
evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (प्रकारवाचक)