Shloka 47
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
महापीठमिति ज्ञेयं विद्यापीठमपीष्यते / आनन्दपीठमपि च पञ्चाशत्पीठरूपधृक्
Transliteration
mahāpīṭhamiti jñeyaṃ vidyāpīṭhamapīṣyate / ānandapīṭhamapi ca pañcāśatpīṭharūpadhṛk
Translation
महापीठमिति ज्ञेयं, विद्यापीठमपीष्यते । आनन्दपीठमपि च, पञ्चाशत्पीठरूपधृक् ॥
Word by Word
महा-पीठम्the great seat
महा-पीठम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + पीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय-समास (महच्च तत् पीठम्)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/इत्यर्थक (quotative)
ज्ञेयम्to be known
ज्ञेयम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृत् प्रत्यय)
Formभविष्यत्कर्मणि कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विद्या-पीठम्the knowledge-seat
विद्या-पीठम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक) + पीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (विद्यायाः पीठम्)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
ईष्यतेis accepted/considered
ईष्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootईष् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; भावे/कर्मणि-प्रयोगः
आनन्द-पीठम्the bliss-seat
आनन्द-पीठम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआनन्द (प्रातिपदिक) + पीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (आनन्दस्य/आनन्दे पीठम्)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
पञ्चाशत्-पीठ-रूप-धृक्bearing the form of fifty seats
पञ्चाशत्-पीठ-रूप-धृक्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपञ्चाशत् (संख्या-प्रातिपदिक) + पीठ (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + धृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास; धृक् = धृ-धातोः क्विप्-कृदन्त (धारयति इति); विशेषण (धारकः)