Shloka 31
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
महान्तो गुरवस्तांस्तु सेवन्ते प्रचुरा गुरून् / अथ नाथान्तरालस्योपरिष्टाद्धिष्ण्यमुत्तमम्
Transliteration
mahānto guravastāṃstu sevante pracurā gurūn / atha nāthāntarālasyopariṣṭāddhiṣṇyamuttamam
Translation
महान्तो गुरवस्तान् तु बहवो गुरून् सेवन्ते। अथ नाथान्तरालस्योपरि उत्तमं धिष्ण्यं विराजते॥
Word by Word
महान्तःgreat (ones)
महान्तः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootमहान्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case/Nominative), बहुवचन (Plural)
गुरवःteachers, gurus
गुरवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
तान्those (them)
तान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case/Accusative), बहुवचन
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात/particle (contrast/emphasis)
सेवन्तेthey serve, attend upon
सेवन्ते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद
प्रचुराःmany, abundant
प्रचुराः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रचुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; विशेषण (qualifier)
गुरून्gurus (teachers)
गुरून्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
अथthen, now
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/transition particle
नाथ-अन्तरालस्यof the interval/space of the lords
नाथ-अन्तरालस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक) + अन्तराल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; नपुंसकलिङ्ग (अन्तराल-प्रधान), षष्ठी (6th case/Genitive), एकवचन
उपरिष्टात्above, on top
उपरिष्टात्:
Adhikarana (अधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootउपरिष्टात् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb of place)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात/particle (emphasis/indeed)
ष्ण्यम्abode, seat, sacred place
ष्ण्यम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootधिष्ण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nominative/Accusative), एकवचन
उत्तमम्supreme, excellent
उत्तमम्:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण