Shloka 100
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
नानावृक्षमहोद्यानमारभ्येतिक्रमेण ये / वदन्ति श्रीपुरकथां ते यान्ति परमां गतिम्
Transliteration
nānāvṛkṣamahodyānamārabhyetikrameṇa ye / vadanti śrīpurakathāṃ te yānti paramāṃ gatim
Translation
नानावृक्षमहोद्यानम् आरभ्य एतिक्रमेण ये। श्रीपुरकथां वदन्ति, ते यान्ति परमां गतिम्।
Word by Word
नाना-वृक्ष-महत्-उद्यानम्the great garden with many kinds of trees
नाना-वृक्ष-महत्-उद्यानम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक) + महत् (प्रातिपदिक) + उद्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; बहुपद-कर्मधारय: नानावृक्षैः युक्तं महद् उद्यानम् (a great garden with various trees)
आरभ्यstarting from
आरभ्य:
Apadana (अपादान/Starting point)
TypeVerb
Rootआ + रभ् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), अव्यय; ‘beginning from’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-निपात (quotative particle: thus)
क्रमेणin sequence/gradually
क्रमेण:
Karana (करण/Instrument/Means)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (adverbially: in order/gradually)
येthose who
ये:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
वदन्तिspeak/tell
वदन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
श्री-पुर-कथाम्the story of Śrīpura
श्री-पुर-कथाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक) + कथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष: श्रीपुरस्य कथा (story of Śrīpura)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
यान्तिgo/attain
यान्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
परमाम्supreme
परमाम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
गतिम्state/goal
गतिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन