Shloka 17
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
तासां नौकावाहिकानां शक्तीनां श्यामलत्विषाम् / प्रधानभूता तारांबा जलौघशमनक्षमा
Transliteration
tāsāṃ naukāvāhikānāṃ śaktīnāṃ śyāmalatviṣām / pradhānabhūtā tārāṃbā jalaughaśamanakṣamā
Translation
तासां नौकावाहिकानां श्यामलत्विषां शक्तीनाम् । प्रधानभूता ताराम्बा जलौघशमनक्षमा ॥
Word by Word
तासाम्of those (women)
तासाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
नौका-वाहिकानाम्of the boat-carriers/boatwomen
नौका-वाहिकानाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootनौका (प्रातिपदिक) + वाहिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; तत्पुरुषः (नौकायाः वाहिका)
शक्तीनाम्of the powers/energies
शक्तीनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
श्यामल-त्विषाम्of dark-hued radiance
श्यामल-त्विषाम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootश्यामल (प्रातिपदिक) + त्विष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; तत्पुरुषः (श्यामला त्विष् यस्याः)
प्रधान-भूताhaving become chief; foremost
प्रधान-भूता:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रधान (प्रातिपदिक) + भू (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूत (क्त) कृदन्त; तत्पुरुषः (प्रधानं भूता)
तारा-अम्बाTārāmbā (Lady Tārā)
तारा-अम्बा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक) + अम्बा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः/नामसमासः (तारा नाम अम्बा)
जल-ओघ-शमन-क्षमाcapable of calming floods of water
जल-ओघ-शमन-क्षमा:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootजल (प्रातिपदिक) + ओघ (प्रातिपदिक) + शमन (प्रातिपदिक) + क्षम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (जलौघस्य शमनं कर्तुं क्षमा)