Shloka 35
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
तेनाथ वैराग्यतपोविघातक्रोधेन लालाटकृशानुदग्धः / भस्मावशेषो मदनस्ततो ऽभूत्ततो हि भण्डासुर एष जातः
Transliteration
tenātha vairāgyatapovighātakrodhena lālāṭakṛśānudagdhaḥ / bhasmāvaśeṣo madanastato 'bhūttato hi bhaṇḍāsura eṣa jātaḥ
Translation
तेन वैराग्यतपोविघातक्रोधेन लालाटकृशानुना दग्धो मदनः भस्मावशेषोऽभूत्; ततः हि एष भण्डासुरो जातः।
Word by Word
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; सर्वनाम
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भ (sequence particle: 'then/now')
वैराग्य-तपः-विघात-क्रोधेनby anger at the obstruction of (his) ascetic detachment
वैराग्य-तपः-विघात-क्रोधेन:
Karana (करण/Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootवैराग्य (प्रातिपदिक) + तपस् (प्रातिपदिक) + विघात (प्रातिपदिक) + क्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः: वैराग्यतपसः विघातः तस्मात् क्रोधः (anger arising from the obstruction of ascetic detachment)
ललाट-कृशानु-दग्धःburnt by the forehead-fire
ललाट-कृशानु-दग्धः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootललाट (प्रातिपदिक) + कृशानु (प्रातिपदिक) + दग्ध (दह् धातु, क्त/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः: ललाटे कृशानुना दग्धः (burnt by the fire on the forehead)
भस्म-अवशेषःreduced to ashes
भस्म-अवशेषः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootभस्मन् (प्रातिपदिक) + अवशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः: भस्म एव अवशेषः (having only ashes remaining)
मदनःMadana (Kāma)
मदनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ततःthereupon/from that
ततः:
Hetu (हेतु/Cause marker)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/हेतु-अर्थ (ablatival adverb: 'thereupon/from that')
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist/लुङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
ततःthen/from that
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse adverb)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/हेतु (thereafter/from that)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान (emphasis)
भण्डासुरःBhaṇḍāsura
भण्डासुरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभण्डासुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (demonstrative)
जातःwas born/arose
जातः:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used finitely); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'born/arisen'