Shloka 101
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
तत्रोद्भूतो महावीरो महासेनः षडाननः / गङ्गायाश्चान्तिकं नीतो धूर्जटिर्वृद्धि मागमत्
Transliteration
tatrodbhūto mahāvīro mahāsenaḥ ṣaḍānanaḥ / gaṅgāyāścāntikaṃ nīto dhūrjaṭirvṛddhi māgamat
Translation
तत्रैव महावीरः महासेनः षडाननः समुत्पन्नः। स गङ्गायाः समीपं नीतः, धूर्जटिः शिवोऽपि तस्य वृद्धिं प्राप।
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)
उद्भूतःarisen, born
उद्भूतः:
कर्ता (Kartā)
TypeAdjective
Rootउद्-भू (धातु) → उद्भूत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; adjectival to subject
महावीरःthe great hero
महावीरः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootमहावीर (प्रातिपदिक: महा + वीर)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः कर्मधारय (महान् वीरः)
महासेनःMahāsena (Skanda)
महासेनः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootमहासेन (प्रातिपदिक: महा + सेन)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः कर्मधारय (महती सेना यस्य/महासेनः)
षडाननःsix-faced one
षडाननः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootषडानन (प्रातिपदिक: षट् + आनन)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः द्विगु (षड् आननानि यस्य)
गङ्गायाःof Gaṅgā
गङ्गायाः:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (genitive)
चand
च:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अन्तिकम्nearby place, vicinity
अन्तिकम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गत्यर्थे कर्म (goal as object)
नीतःwas led
नीतः:
कर्म (Karma)
TypeAdjective
Rootनी (धातु) → नीत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; passive sense ‘having been led’
धूर्जटिःDhūrjaṭi (Śiva)
धूर्जटिः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootधूर्जटि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; शिवनाम
वृद्धिम्increase, growth
वृद्धिम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आगमत्attained, came to
आगमत्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद