Shloka 86
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
गणनाथेन तस्याभूद्विशुक्रस्य महौजसः / युद्धमुद्धतहुङ्कारभिन्नकार्मुकनिःस्वनम्
Transliteration
gaṇanāthena tasyābhūdviśukrasya mahaujasaḥ / yuddhamuddhatahuṅkārabhinnakārmukaniḥsvanam
Translation
गणनाथेन तस्याभूद् विशुक्रस्य महौजसः। युद्धम् उद्धतहुङ्कारभिन्नकार्मुकनिःस्वनम्॥
Word by Word
गणनाथेनby the lord of the Gaṇas
गणनाथेन:
Karana (करण/Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootगणनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—गण+नाथ (तत्पुरुषः)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अभूत्arose / happened
अभूत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
विशुक्रस्यof Viśukra
विशुक्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootविशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
महौजसःof the very mighty
महौजसः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootमहौजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः—महा+ओजस् (कर्मधारयः)
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘अभूत्’ इत्यस्य कर्तृवत् (impersonal ‘there was a battle’)
उद्धतहुङ्कारभिन्नकार्मुकनिःस्वनम्having the sound of bows split by violent roars
उद्धतहुङ्कारभिन्नकार्मुकनिःस्वनम्:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootउद्धत+हुङ्कार+भिन्न+कार्मुक+निःस्वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘युद्धम्’ इत्यस्य विशेषणम्; समासः—उद्धत-हुङ्कार (कर्मधारय/तत्पुरुष) + भिन्न-कार्मुक (तत्पुरुषः) + निःस्वन (तत्पुरुषः)