Shloka 8
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
भवतः सुकृतैर्लब्ध्वा मम पूर्वजनुःकृतैः / नाशो ऽयं भवतामद्य जातो नष्टस्ततो ऽस्म्यहम्
Transliteration
bhavataḥ sukṛtairlabdhvā mama pūrvajanuḥkṛtaiḥ / nāśo 'yaṃ bhavatāmadya jāto naṣṭastato 'smyaham
Translation
भवतः सुकृतैर्लब्ध्वा मम पूर्वजन्मकृतैः। अद्य भवतां नाशोऽयं जातः, ततोऽहं नष्टोऽस्मि॥
Word by Word
भवतःof you / your
भवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/षष्ठी), एकवचन (Singular); आदरार्थ-प्रयोगः (honorific 'your')
सुकृतैःby (your) good deeds / merits
सुकृतैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसुकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/तृतीया), बहुवचन (Plural)
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया (having obtained)
ममof me / my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/षष्ठी), एकवचन (Singular)
पूर्वजनुःकृतैःby deeds done in a former birth
पूर्वजनुःकृतैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootपूर्व + जनुः + कृत (प्रातिपदिके; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/तृतीया), बहुवचन (Plural); तत्पुरुषः (पूर्वजनेः कृतैः / पूर्वजन्मकृतैः—पूर्वकृतकर्मभिः)
नाशःdestruction / ruin
नाशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular)
अयम्this
अयम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular)
भवताम्of you (all) / your
भवताम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/षष्ठी), बहुवचन (Plural); आदरार्थ-प्रयोगः
अद्यtoday / now
अद्य:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
जातःhas arisen / occurred
जातः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जन् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; भावे/कर्तरि प्रयोगः—'has arisen/occurred'
नष्टःruined / lost
नष्टः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √नश् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; 'अहम्' इत्यस्य विशेषणम्
ततःtherefore / from that
ततः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/तस्मात्-अर्थे (therefore/from that)
अस्मिam
अस्मि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present/लट्), प्रथमपुरुष? (actually उत्तमपुरुष/1st person), एकवचन; परस्मैपद; 'I am'
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular); सर्वनाम