Shloka 4
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
दिशत प्रीतिवाचं मे ममाङ्के वल्गताधुना / किमिदानीमिमं तातमवमुच्य सुखं गताः
Transliteration
diśata prītivācaṃ me mamāṅke valgatādhunā / kimidānīmimaṃ tātamavamucya sukhaṃ gatāḥ
Translation
दिशत प्रीतिवाचं मे, ममाङ्के वल्गताधुना; किमिदानीमिमं तातम् अवमुच्य सुखं गताः?
Word by Word
diśatagive / speak
diśata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdiś (दिश् धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद (give!)
prīti-vācama loving word
prīti-vācam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprīti (प्रातिपदिक) + vāc (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (Accusative singular); तत्पुरुषः—"प्रीत्याः वाचम्" (a loving word/speech)
meto me / for me
me:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative singular enclitic)
mamamy
mama:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-एकवचन (Genitive singular)
aṅkein (my) lap
aṅke:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootaṅka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन (Locative singular)
valgatasporting / frolicking
valgata:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootvalg (वल्ग् धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/शानच्-प्रत्यय), प्रथमा-बहुवचन, पुंलिङ्ग (present active participle used adjectivally)
adhunānow
adhunā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootadhunā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
kimwhy? / what?
kim:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootkim (किम्-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
idānīmnow
idānīm:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootidānīm (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
imamthis
imam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (इदम्-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (Accusative singular)
tātamfather
tātam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (Accusative singular)
avamucyahaving abandoned
avamucya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootava-muc (अव + मुच् धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/absolutive), अवमुक्त्वा-भावः (having abandoned/left)
sukhamhappily / comfort
sukham:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootsukha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (Accusative singular); क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)
gatāḥgone
gatāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootgam (गम् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन (Nominative plural)