Shloka 91
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
तस्मात्त्वमेव सप्तैतान्निगृहण रणाजिरे / एषां सैन्यं तु निखिलं नाशयाम उदायुधाः
Transliteration
tasmāttvameva saptaitānnigṛhaṇa raṇājire / eṣāṃ sainyaṃ tu nikhilaṃ nāśayāma udāyudhāḥ
Translation
तस्मात् त्वमेव रणाजिरे सप्तैतान् निगृहाण; वयम् उदायुधाः एषां निखिलं सैन्यं नाशयामः।
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), तस्मात्-प्रयोगः; अपादानार्थे/हेतौ (ablatival sense: 'therefore/from that')
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग-सामान्य (pronoun), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
एवindeed
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (particle), अवधारणार्थक (emphatic: 'indeed/only')
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत्/अविकारी-प्रयोगः; एतान् इति विशेषणम् (qualifies 'these')
एतान्these (ones)
एतान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)
निगृहाणrestrain, subdue
निगृहाण:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-ग्रह् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; उपसर्गः नि-
रणाजिरेin the battlefield
रणाजिरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरणाजिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः रण + अजिर (षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-सदृश: 'battle-court/field')
एषाम्of these
एषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine/Neuter), षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/particle), विरोध/अन्वय (but/indeed)
निखिलम्entire, whole
निखिलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सैन्यम् इति विशेषणम्
नाशयामlet us destroy
नाशयाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनश्/नाशय् (धातु)
Formलोट् (Imperative), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद; causative sense 'cause to perish'
उदायुधाःwith weapons raised
उदायुधाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउद् + आयुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीहिः: उद्यतानि आयुधानि येषां ते ('having weapons raised')