Shloka 81
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
बलाहकाद्यास्ते सप्त दिननाथवरोद्धताः / अन्धास्त्रेण निजं नेत्रं दधिरे च्छादितं यथा
Transliteration
balāhakādyāste sapta dinanāthavaroddhatāḥ / andhāstreṇa nijaṃ netraṃ dadhire cchāditaṃ yathā
Translation
बलाहकादयः सप्त ते दिननाथवरैः उद्धताः। अन्धास्त्रेण स्वं नेत्रं यथा छादितं दधिरे॥
Word by Word
बलाहक-आद्याःthose beginning with Balāhaka
बलाहक-आद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबलाहक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘आदि’ = ‘beginning with’ (आद्य)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; demonstrative pronoun
सप्तseven
सप्त:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्दः; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनार्थे विशेषणम्
दिन-नाथ-वर-उद्धताःarrogant, proud of the lord of day (the Sun) as their superior
दिन-नाथ-वर-उद्धताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिन (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + उद्धत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘दिननाथ’=सूर्य, ‘वर’=श्रेष्ठ, ‘उद्धत’=उन्मत्त/अहङ्कारी
अन्ध-अस्त्रेणwith the blinding weapon
अन्ध-अस्त्रेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअन्ध (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘अन्ध’ विशेषणम्
निजम्their own
निजम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘स्वकीय’
नेत्रम्eye
नेत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दधिरेthey placed/put
दधिरे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
छादितम्covered
छादितम्:
Karma-samānādhikaraṇa (कर्मसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootछाद् (धातु) → छादित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
यथाas/like
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (comparative particle)