Shloka 53
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
श्मशानमन्त्रशूरेणतेन संसाधितः पुरा / प्रेतो भूतसमाविष्टस्तमुवाह रणाजिरे
Transliteration
śmaśānamantraśūreṇatena saṃsādhitaḥ purā / preto bhūtasamāviṣṭastamuvāha raṇājire
Translation
श्मशानमन्त्रशूरेण तेन संसाधितः पुरा । प्रेतो भूतसमाविष्टः तमुवाह रणाजिरे ॥
Word by Word
श्मशान-मन्त्र-शूरेणby the hero/expert in cremation-ground mantras
श्मशान-मन्त्र-शूरेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootश्मशान (प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक) + शूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; तत्पुरुषः: श्मशानमन्त्रेषु शूरः (expert/hero in cremation-ground mantras)
तेनby him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
संसाधितःwas accomplished/was effected
संसाधितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + साध् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुराformerly/once
पुरा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
प्रेतःa preta (ghost)
प्रेतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूत-समाविष्टःpossessed by spirits
भूत-समाविष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभूत (प्रातिपदिक) + सम् + आ + विश् (धातु) [आविष्ट (क्त)]
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः: भूतैः समाविष्टः (possessed by spirits)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
उवाहcarried/bore
उवाह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रण-अजिरेin the battlefield
रण-अजिरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + अजिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः: रणस्य अजिरे (in the courtyard/field of battle)