Shloka 99
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
तेन संग्रामसमये सन्निपत्य विनिर्जितम् / केशेष्वाकृष्य तां मूढां देवसत्त्वे न दर्पिताम्
Transliteration
tena saṃgrāmasamaye sannipatya vinirjitam / keśeṣvākṛṣya tāṃ mūḍhāṃ devasattve na darpitām
Translation
तेन संग्रामसमये सन्निपत्य विनिर्जितम् । केशेष्वाकृष्य तां मूढां देवसत्त्वे न दर्पिताम् ॥
Word by Word
तेनby him/with that
तेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (करण/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
संग्राम-समयेat the time of battle
संग्राम-समये:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंग्राम (प्रातिपदिक) + समय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (संग्रामस्य समयः)
सन्निपत्यhaving assembled
सन्निपत्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-नि-√पत् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having assembled/come together’
विनिर्जितम्(her) defeated
विनिर्जितम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootवि-नि-√जि (धातु)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘conquered/defeated’
केशेषुin the hair (by the hair)
केशेषु:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (अधिकरण/Locative), बहुवचन
आकृष्यhaving dragged
आकृष्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-√कृष् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having dragged/pulled’
ताम्her
ताम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
मूढाम्deluded, foolish
मूढाम्:
कर्म (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootमूढ (प्रातिपदिक; √मुह्-क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifier) ताम् इति
देव-सत्त्वेin divine nature/virtue
देव-सत्त्वे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां सत्त्वम्)
नnot
न:
सम्बन्ध (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negative particle)
दर्पिताम्proud
दर्पिताम्:
कर्म (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदर्पित (प्रातिपदिक; √दृप्-क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifier) ताम् इति; ‘proud/arrogant’ (negated by न)