Shloka 29
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
तेषामे कैकसैन्यानां गणना न हि विद्यते / स्वंस्वं नाम समुच्चार्य प्रणेमुर्भण्डकेश्वरम्
Transliteration
teṣāme kaikasainyānāṃ gaṇanā na hi vidyate / svaṃsvaṃ nāma samuccārya praṇemurbhaṇḍakeśvaram
Translation
तेषां कैकसैन्यानां गणना नोपलभ्यते। स्वस्वनाम समुच्चार्य भण्डकेश्वरं प्रणेमिरे॥
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural), सर्वनाम (pronoun)
एतेthese
एते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine)
कैक-सैन्यानाम्of the Kaika troops
कैक-सैन्यानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootकैक (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (Genitive determinative), षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
गणनाcounting; enumeration
गणना:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगणना (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
नnot
न:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle/निषेध-अव्यय)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle/निपात)
विद्यतेexists; is found
विद्यते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद (Ātmanepada)
स्वम्one's own
स्वम्:
कर्म (Karma/Object of uttering)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); अव्ययीभाव-प्रयोगे ‘स्वं स्वं’ = ‘each one’s own’
स्वम्one's own (each)
स्वम्:
कर्म (Karma/Object of uttering)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
नामname
नाम:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
समुच्चार्यhaving uttered aloud
समुच्चार्य:
पूर्वकाल (पूर्वक्रिया/absolutive)
TypeVerb
Rootसम्-उद्-चर् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्यय-भाव (indeclinable verbal)
प्रणेमुःthey bowed; they paid obeisance
प्रणेमुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद (Parasmaipada)
भण्डक-ईश्वरम्the Lord of Bhaṇḍaka
भण्डक-ईश्वरम्:
कर्म (Karma/Object of bowing)
TypeNoun
Rootभण्डक (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (Genitive determinative: ‘lord of Bhaṇḍaka’), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)