Shloka 19
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
अपतन्वेदिमध्येषु बिन्दवः शोणितांभसाम् / केशौघकाश्च निष्पेतुः सर्वतो धूमधूसराः
Transliteration
apatanvedimadhyeṣu bindavaḥ śoṇitāṃbhasām / keśaughakāśca niṣpetuḥ sarvato dhūmadhūsarāḥ
Translation
अपतन्वेदिमध्येषु शोणिताम्भसां बिन्दवः । केशौघाश्च निष्पेतुः सर्वतो धूमधूसराः ॥
Word by Word
apatanfell down
apatan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
वेदि-मध्येषुin the middle of the altars
वेदि-मध्येषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवेदि (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेद्याः मध्येषु)
बिन्दवःdrops
बिन्दवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबिन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
शोणित-अम्भसाम्of blood-water (bloody liquid)
शोणित-अम्भसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशोणित (प्रातिपदिक) + अम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समासः (शोणितम् एव अम्भः)
केश-ओघकाःmasses of hair
केश-ओघकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकेश (प्रातिपदिक) + ओघ (प्रातिपदिक) + क (प्रत्ययान्त प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (केशानाम् ओघाः)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
निष्पेतुःsprang/flew out
निष्पेतुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; उपसर्गः ‘निस्/निः’
सर्वतःfrom all sides
सर्वतः:
Desha-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय, दिशावाचक-क्रियाविशेषण (adverb of direction)
धूम-धूसराःsmoke-gray, smoke-dusted
धूम-धूसराः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधूम (प्रातिपदिक) + धूसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (धूमेन धूसराः)