Shloka 66
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
स्वगोष्ठीसमायाक्षेपकारिणां मुण्डमण्डलैः / अखण्डरक्तविच्छर्दैर्बिभ्रत्यो वक्षसि क्रजः
Transliteration
svagoṣṭhīsamāyākṣepakāriṇāṃ muṇḍamaṇḍalaiḥ / akhaṇḍaraktavicchardairbibhratyo vakṣasi krajaḥ
Translation
स्वगोष्ठीसमायाक्षेपकारिणां मुण्डमण्डलैः, अखण्डरक्तविच्छर्दैः, वक्षसि क्रजः बिभ्रत्यः ।
Word by Word
स्वown
स्व:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Form(compound-member) adjective ‘own’
गोष्ठीgroup/assembly
गोष्ठी:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगोष्ठी (प्रातिपदिक)
Form(compound-member) स्त्रीलिङ्ग stem ‘company/assembly’
समायgathering
समाय:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसमाय (प्रातिपदिक)
Form(compound-member) masculine stem ‘coming together/meeting’
आक्षेपtaunt/reproach
आक्षेप:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआक्षेप (प्रातिपदिक)
Form(compound-member) masculine stem ‘reproach/taunt’
कारिणाम्of those who do
कारिणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) बहुवचन; agent-noun ‘doer/maker’
स्वगोष्ठीसमायाक्षेपकारिणाम्of those who taunt their own group’s gathering
स्वगोष्ठीसमायाक्षेपकारिणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्व+गोष्ठी+समाय+आक्षेप+कारिन् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘of those who hurl taunts at the gathering of their own group’
मुण्डskull/shaven head
मुण्ड:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुण्ड (प्रातिपदिक)
Form(compound-member) masculine stem ‘shaven head/skull’
मण्डलैःwith circles/discs
मण्डलैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन
मुण्डमण्डलैःwith skull-discs
मुण्डमण्डलैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमुण्ड+मण्डल (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; तत्पुरुष: ‘with circles/discs of skulls’
अखण्डunbroken
अखण्ड:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखण्ड (प्रातिपदिक)
Form(compound-member) adjective ‘unbroken/whole’
रक्तblood
रक्त:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरक्त (प्रातिपदिक)
Form(compound-member) neuter stem ‘blood’
विच्छर्दैःwith gushings/vomitings
विच्छर्दैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootविच्छर्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन; ‘vomit/effusion’ (rare)
अखण्डरक्तविच्छर्दैःwith continuous blood-gushings
अखण्डरक्तविच्छर्दैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअखण्ड+रक्त+विच्छर्द (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; तत्पुरुष: ‘with unbroken gushings of blood’
बिभ्रत्यःbearing/wearing
बिभ्रत्यः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग प्रथमा बहुवचन
वक्षसिon the chest
वक्षसि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) एकवचन
क्रजः(krajaḥ)
क्रजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; rare/uncertain reading; treated as a noun subject complement