Shloka 13
Daṇḍanātha-Śyāmalā Senāyātrā (The Marshal Śyāmalā’s Military Procession) / दण्डनाथश्यामला सेनायात्रा
Devanagari script
अगस्त्य उवाच वीजिवक्त्र महाबुद्धे पञ्चविंशतिनामभिः / ललितापरमेशान्या देहि कर्णरसायनम्
Transliteration
agastya uvāca vījivaktra mahābuddhe pañcaviṃśatināmabhiḥ / lalitāparameśānyā dehi karṇarasāyanam
Translation
अगस्त्य उवाच— वीजिवक्त्र महाबुद्धे पञ्चविंशतिनामभिः । ललितापरमेशान्या देहि कर्णरसायनम् ॥
Word by Word
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
वीजि-वक्त्रO Vījivaktra
वीजि-वक्त्र:
Sambodhana (सम्बोधनम्)
TypeNoun
Rootवीजि (प्रातिपदिक; सम्भवतः ‘वीजिन्’/‘वीजि’ नाम) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (वीजि-नामकं वक्त्रम्/वीजिवक्त्रः)
महाबुद्धेO great-minded one
महाबुद्धे:
Sambodhana (सम्बोधनम्)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महती बुद्धिः यस्य)
पञ्च-विंशति-नामभिःby (means of) the twenty-five names
पञ्च-विंशति-नामभिः:
Karana (करणम्)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या) + विंशति (संख्या) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण/3rd), बहुवचन; समासः—द्विगुः (पञ्चविंशतिः संख्या-पूर्वकः)
ललिता-परमेशान्याLalitā and Parameśānī
ललिता-परमेशान्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक) + परमेशानी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st), एकवचन; समासः—द्वन्द्वः (ललिता च परमेशानी च)
देहिgive
देहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
कर्ण-रसायनम्ear-nectar (delight to hear)
कर्ण-रसायनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक) + रसायन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कर्णस्य रसायनम्)