Shloka 35
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
सदामदा च नामानि षोडशैतानि कुंभज / एतैर्यः सचिवेशानीं सकृत्स्तौति शरीरवान् / तस्य त्रैलोक्यमखिलं हस्ते तिष्ठत्यसंशयम्
Transliteration
sadāmadā ca nāmāni ṣoḍaśaitāni kuṃbhaja / etairyaḥ saciveśānīṃ sakṛtstauti śarīravān / tasya trailokyamakhilaṃ haste tiṣṭhatyasaṃśayam
Translation
कुम्भज! सदामदा इति षोडश नामानि; एतैः यः शरीरवान् सचिवेशानीं सकृदपि स्तौति, तस्य त्रैलोक्यमखिलं हस्ते तिष्ठत्यसंशयम्।
Word by Word
सदाalways
सदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
मदाO Madā (name)
मदा:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (पाठभेद/सम्बोधनार्थे)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
नामानिnames
नामानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
षोडशsixteen
षोडश:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootषोडश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक विशेषण; (एतानि इति सह) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचनार्थे
एतानिthese
एतानि:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
कुम्भजO Kumbhaja (Agastya)
कुम्भज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकुम्भ + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुम्भात् जातः)
एतैःby these (names)
एतैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करणवाचक
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम
सचिवेशानीम्the Lady (Īśānī) of the minister
सचिवेशानीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसचिव + ईशानी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सचिवस्य ईशानी)
सकृत्once
सकृत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/आवृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (once)
स्तौतिpraises
स्तौति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
शरीरवान्embodied; having a body
शरीरवान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशरीरवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (यः इत्यस्य)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
त्रैलोक्यम्the three worlds
त्रैलोक्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि + लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि लोकानि)
अखिलम्entire
अखिलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (त्रैलोक्यम्)
हस्तेin (his) hand
हस्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (locative)
तिष्ठतिstands; remains
तिष्ठति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअसंशय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावप्रायं क्रियाविशेषणरूपेण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचनवत् अव्ययप्रयोगः (certainly)