Shloka 53
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
अपराधं ततस्त्यक्तुमपि संप्रेषिताः सुराः / स्वस्वांशैः शिवयोः सेवामादिपित्रोरकुर्वत
Transliteration
aparādhaṃ tatastyaktumapi saṃpreṣitāḥ surāḥ / svasvāṃśaiḥ śivayoḥ sevāmādipitrorakurvata
Translation
अपराधं ततस्त्यक्तुमपि संप्रेषिताः सुराः। स्वस्वांशैः शिवयोः सेवामादिपित्रोरकुर्वत॥
Word by Word
अपराधम्offence
अपराधम्:
कर्म (Karma/Object of त्यक्तुम्)
TypeNoun
Rootअपराध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
ततःthereupon/then
ततः:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्-अर्थे (ablative adverb: ‘thereupon/from that’)
त्यक्तुम्to abandon
त्यक्तुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive) from √त्यज्; प्रयोजनार्थे (purpose)
अपिalso/even
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (also/even)
संप्रेषिताःhaving been dispatched
संप्रेषिताः:
कर्ता (Karta; participle agreeing with सुराः)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + इष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग (M), प्रथमा (1st), बहुवचन (Plural); कर्मणि—‘having been sent’
सुराःthe gods
सुराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
स्वस्व-अंशैःwith their respective portions/parts
स्वस्व-अंशैः:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootस्व + स्व + अंश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-श्रृंखला ‘स्वस्य स्वस्य अंशैः’; पुंलिङ्ग (M), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural)
शिवयोःof the two auspicious ones (Śiva and Devī)
शिवयोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन (Dual)
सेवाम्service
सेवाम्:
कर्म (Karma/Object of अकुर्वत)
TypeNoun
Rootसेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
आदि-पित्रोःof the primordial parents
आदि-पित्रोः:
सम्बन्ध (Genitive relation; whose service)
TypeNoun
Rootआदि + पितृ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय ‘आदी (प्रथमौ) पितरौ’; पुंलिङ्ग (M), षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन (Dual)
अकुर्वतthey performed/did
अकुर्वत:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (Plural)