Shloka 2
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
स्वतन्त्राहं सदा देवाः स्वेच्छाचारविहारिणी / ममानुरूपचरितो भविता तु मम प्रियः
Transliteration
svatantrāhaṃ sadā devāḥ svecchācāravihāriṇī / mamānurūpacarito bhavitā tu mama priyaḥ
Translation
स्वतन्त्राहं सदा देवाः स्वेच्छाचारविहारिणी । ममानुरूपचरितो भविता तु मम प्रियः ॥
Word by Word
स्वतन्त्राindependent
स्वतन्त्रा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वतन्त्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अहम्-विशेषण)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता
सदाalways
सदा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)
देवाःO gods
देवाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रथमा (vocative sense)
स्व-इच्छा-आचार-विहारिणीone who acts and moves according to her own will
स्व-इच्छा-आचार-विहारिणी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + इच्छा (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक) + विहारिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; ‘स्वेच्छया आचारः (आचरणम्) यस्याः सा’ इत्यर्थे समास-सम्बन्धः
ममof me/my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
अनुरूप-चरितःwhose conduct is in accordance (with me)
अनुरूप-चरितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुरूप (प्रातिपदिक) + चरित (कृदन्त; चर् धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (प्रियः-विशेषण); ‘अनुरूपं चरितं यस्य’ इति
भविताwill be
भविता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (भविष्यत्/Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘भविष्यति’ अर्थे वैदिक/काव्य-रूप
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोध-सूचक (but/indeed)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध
प्रियःbeloved (husband)
प्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता (भविता इत्यस्य)