Shloka 11
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
इति विज्ञापिता देवी ब्रह्मणा सकलैः सुरैः / स्रजमुद्यम्य हस्तेन चक्षेप गगनान्तरे
Transliteration
iti vijñāpitā devī brahmaṇā sakalaiḥ suraiḥ / srajamudyamya hastena cakṣepa gaganāntare
Translation
इति ब्रह्मणा सकलैः सुरैश्च विज्ञापिता देवी हस्तेन स्रजम् उद्यम्य गगनान्तरे चक्षेप।
Word by Word
इतिthus
इति:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थ-निपात (quotative particle), अव्यय
विज्ञापिताhaving been petitioned/informed
विज्ञापिता:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootवि+ज्ञप् (धातु) → विज्ञापित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'having been informed/requested'
देवीthe goddess
देवी:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
करण (Karaṇa/Agent-instrument in passive)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
सकलैःby all
सकलैः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; 'all/entire'
सुरैःby the gods
सुरैः:
करण (Karaṇa/Agent-instrument in passive)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
स्रजम्garland
स्रजम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootस्रज्/स्रज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उद्यम्यhaving lifted
उद्यम्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
TypeIndeclinable
Rootउद्+यम् (धातु) → उद्यम्य (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive), 'having lifted/raised'
हस्तेनwith (her) hand
हस्तेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
चक्षेपshe threw
चक्षेप:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
गगन-अन्तरेin the sky/space
गगन-अन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootगगन (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः: षष्ठी-तत्पुरुष 'गगनस्य अन्तरे'