Shloka 10
Lalitopākhyāna: Devagaṇa-samāgamaḥ and Śrīnagaryāḥ Nirmāṇam
Assembly of Devas; Construction and Splendor of the Divine City
Devanagari script
सामन्तानाममात्यानां सैनिकानां द्विजन्म नाम् / वेतालदासदासीनां गृहाणि रुचिराणि च
Transliteration
sāmantānāmamātyānāṃ sainikānāṃ dvijanma nām / vetāladāsadāsīnāṃ gṛhāṇi rucirāṇi ca
Translation
सामन्तामात्यसैनिकानां द्विजन्मनाम्। वेतालदासदासीनां गृहाणि रुचिराणि च॥
Word by Word
सामन्तानाम्of the feudatories
सामन्तानाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसामन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive), बहुवचन
अमात्यानाम्of the ministers
अमात्यानाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअमात्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
सैनिकानाम्of the soldiers
सैनिकानाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसैनिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
द्विजन्मनाम्of the twice-born (Brahmins etc.)
द्विजन्मनाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī/Genitive relation)
TypeNoun
Rootद्वि (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः (कर्मधारयः) — द्विजन्मा = द्विज (ब्राह्मणादि, ‘twice-born’); here plural genitive
वेताल-दास-दासीनाम्of the Vetāla’s male and female servants
वेताल-दास-दासीनाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī/Genitive relation)
TypeNoun
Rootवेताल (प्रातिपदिक) + दास (प्रातिपदिक) + दासी (प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री (समाहार/समुच्चय), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः (द्वन्द्वः) — दासाश्च दास्यश्च (male and female servants) of vetāla; genitive plural
गृहाणिhouses
गृहाणि:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
रुचिराणिbeautiful
रुचिराणि:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootरुचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying गृहाणि)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक/conjunction)