Shloka 45
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
ब्रह्मात्मजोपदिष्टेन कुर्वतां विधिना पराम् / देव्यास्तु महतीं पूजां जपध्यानरतात्मनाम्
Transliteration
brahmātmajopadiṣṭena kurvatāṃ vidhinā parām / devyāstu mahatīṃ pūjāṃ japadhyānaratātmanām
Translation
ब्रह्मपुत्रेणोपदिष्टेन विधिना ये परां क्रियां कुर्वन्ति, जपध्यानपरायणचित्तानां तेषां देव्याः महती पूजा भवति।
Word by Word
ब्रह्मof Brahmā / Brahman
ब्रह्म:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — genitive singular (in compound)
आत्मजson
आत्मज:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — nominative singular (in compound)
उपदिष्टेनinstructed / prescribed
उपदिष्टेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootउप-√दिश् (धातु) + उपदिष्ट (कृदन्त, क्त)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — instrumental singular; past passive participle (क्त)
कुर्वताम्of those performing
कुर्वताम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) + कुर्वत् (कृदन्त, शतृ)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — genitive plural of present active participle (शतृ); ‘of those doing’
विधिनाby the rule/rite
विधिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — instrumental singular
पराम्supreme
पराम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — accusative singular; qualifies ‘पूजाम्’
देव्याःof the Goddess
देव्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — genitive singular
तुindeed/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय — particle (emphasis/contrast)
महतīmgreat
महतīm:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — accusative singular; qualifies ‘पूजाम्’
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — accusative singular
जपin recitation
जप:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — locative singular (in compound)
ध्यानin meditation
ध्यान:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — locative singular (in compound)
रतengaged
रत:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — genitive plural (in compound)
आत्मनाम्of (their) selves / of those whose minds
आत्मनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — genitive plural; compound: जप-ध्यान-रत-आत्मन् = ‘whose selves are engaged in japa and meditation’