Shloka 19
मोहिनी-प्रादुर्भावः (Mohinī’s Manifestation) — Narrative Prelude to the Bhandāsura Cycle
Devanagari script
आत्म्यैक्यधयाननिरतः शिवो गौर्या समन्वितः / हिमाचलतले रम्ये वर्तते मुनिभिर्वृतः
Transliteration
ātmyaikyadhayānanirataḥ śivo gauryā samanvitaḥ / himācalatale ramye vartate munibhirvṛtaḥ
Translation
आत्मैक्यध्याननिरतः शिवो गौर्या समन्वितः। हिमाचलतले रम्ये मुनिभिर्वृतो वर्तते॥
Word by Word
आत्म्यैक्यधयानिरतःintent on meditation on unity with the Self
आत्म्यैक्यधयानिरतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआत्म्य-ऐक्य-ध्यान-निरत (प्रातिपदिक: आत्म्य + ऐक्य + ध्यान + निरत)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण (adjectival)
शिवःShiva
शिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
गौर्याwith Gauri
गौर्या:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
समन्वितःaccompanied
समन्वितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + अन्वि (धातु) → समन्वित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त/क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः ‘युक्तः/सहितः’ (endowed/associated)
हिमाचलतलेon the slope/ground of Himālaya
हिमाचलतले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहिमाचलतल (प्रातिपदिक: हिमाचल + तल)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
रम्येpleasant/beautiful
रम्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular); विशेषण
वर्ततेdwells/abides
वर्तते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत्/वर्त् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
मुनिभिःby/with sages
मुनिभिः:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)
वृतःsurrounded
वृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृ (धातु) → वृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त/क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः ‘परिवृतः’ (surrounded)