Shloka 11
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
अहमेवात्र मध्यस्था युष्माकं च दिवौकसाम् / यूयं तथामी नितरामत्र हि क्लेशभागिनः
Transliteration
ahamevātra madhyasthā yuṣmākaṃ ca divaukasām / yūyaṃ tathāmī nitarāmatra hi kleśabhāginaḥ
Translation
अहमेवात्र मध्यस्था युष्माकं च दिवौकसाम्। यूयं तथामी नितरामत्र हि क्लेशभागिनः॥
Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
एवindeed, alone
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle (emphasis)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण/adverb of place
मध्यस्थाstanding in the middle, mediator
मध्यस्था:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootमध्यस्थ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—‘अहम्’ (स्त्रीवक्ता/देवी)
युष्माकम्of you
युष्माकम्:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय conjunction
दिवौकसाम्of the dwellers in heaven (gods)
दिवौकसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootदिव् + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (दिवि ओकः यस्य/ये)
यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
तथाthus, likewise
तथा:
Visheshana (विशेषण/adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb ‘thus/so’
अमीthese/those (here)
अमी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
नितराम्exceedingly
नितराम्:
Visheshana (विशेषण/adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootनितराम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण/adverb ‘exceedingly’
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक adverb
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle (reason/emphasis)
क्लेशभागिनःsharers of suffering
क्लेशभागिनः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootक्लेश + भागिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (क्लेशस्य भागिनः)