Shloka 8
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
उद्धृत्योर्वीमथ न्यस्ता सापत्यांतामतिन्यसत् / सामुद्राश्च समुद्रेषु नादेयाश्च नदीषु च
Transliteration
uddhṛtyorvīmatha nyastā sāpatyāṃtāmatinyasat / sāmudrāśca samudreṣu nādeyāśca nadīṣu ca
Translation
उद्धृत्य उर्वीम् अथ न्यस्ता, सापत्यान्ताम् अतिन्यसत्; सामुद्राश्च समुद्रेषु, नादेयाश्च नदीषु च।
Word by Word
uddhṛtyahaving lifted up
uddhṛtya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootud (उपसर्ग) + hṛ (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वक्रिया
urvīmthe earth
urvīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rooturvī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formक्रमसूचक-अव्यय (then)
nyastāwas placed/set down
nyastā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootni (उपसर्ग) + as (धातु) + kta (क्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (urvī) विशेषण/विधेय
sāpatya-antāmtogether with progeny/with descendants
sāpatya-antām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsa-apatya (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (having offspring as its end/including progeny), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (urvīm) विशेषण
atinyasathe placed/settled
atinyasat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootati (उपसर्ग) + ni (उपसर्ग) + as (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect, past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
sāmudrāḥmarine (ones)
sāmudrāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsāmudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषण (implied: waters/regions)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
samudreṣuin the oceans
samudreṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
nādeyāḥriverine (ones)
nādeyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnādeya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (implied: waters/streams)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
nadīṣuin rivers
nadīṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnadī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)