Shloka 174
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
दाराग्नयश्चातिथय इष्टाः श्राद्धक्रियाः प्रजाः / इत्येष वै गृहस्थस्य समासाद्धर्मसंग्रहः
Transliteration
dārāgnayaścātithaya iṣṭāḥ śrāddhakriyāḥ prajāḥ / ityeṣa vai gṛhasthasya samāsāddharmasaṃgrahaḥ
Translation
दाराः, अग्नयः, अतिथयः, इष्टयः, श्राद्धक्रियाः, प्रजापालनं—इत्येष गृहस्थस्य समासाद् धर्मसंग्रहः।
Word by Word
दाराःwife/wives
दाराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
अग्नयःsacred fires
अग्नयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction/particle)
अतिथयःguests
अतिथयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
इष्टाःdear/desired (ones)
इष्टाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइष्ट (कृदन्त; √इष्/इच्छ् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
श्राद्धक्रियाःśrāddha rites
श्राद्धक्रियाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध + क्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): श्राद्धस्य क्रियाः
प्रजाःoffspring/subjects
प्रजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative/particle)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सर्वनाम (pronoun)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
गृहस्थस्यof the householder
गृहस्थस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगृहस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
समासात्in brief/summarizingly
समासात्:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootसमास (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभाव (ablatival adverbial usage): पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (Singular)
धर्मसंग्रहःcompendium of dharma
धर्मसंग्रहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म + संग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष: धर्मस्य संग्रहः