Shloka 169
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थो यतिस्तथा / आश्रमाश्चतुरो ह्येतान्पूर्ववत्स्थापयन्प्रभुः
Transliteration
gṛhastho brahmacārī ca vānaprastho yatistathā / āśramāścaturo hyetānpūrvavatsthāpayanprabhuḥ
Translation
गृहस्थः ब्रह्मचारी च वानप्रस्थो यतिस्तथा—एते चत्वार आश्रमाः; प्रभुः पूर्ववत् तान् स्थापयामास।
Word by Word
गृहस्थःhouseholder
गृहस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगृहस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; आश्रम-विशेषः
ब्रह्मचारीcelibate student
ब्रह्मचारी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मचारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; आश्रम-विशेषः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वानप्रस्थःforest-dweller (vānaprastha)
वानप्रस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानप्रस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; आश्रम-विशेषः
यतिःascetic
यतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; संन्यासी
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थे (adverb: 'thus/likewise')
आश्रमाःāśramas (stages of life)
आश्रमाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
चतुरःfour
चतुरः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; आश्रमाः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
एतान्these
एतान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; आश्रमान् इत्यर्थे
पूर्ववत्as formerly
पूर्ववत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपूर्ववत् (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/रीत्यर्थे (adverb: 'as before')
स्थापयन्establishing
स्थापयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + णिच्; स्थापयत् (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी; कर्तरि
प्रभुःthe Lord/master
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तृपद