Shloka 164
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
यजनाध्यापने दानं सामान्यानीतरेषु च / कर्माजीवं तु वै दत्त्वा तेषामिह परस्परम्
Transliteration
yajanādhyāpane dānaṃ sāmānyānītareṣu ca / karmājīvaṃ tu vai dattvā teṣāmiha parasparam
Translation
यजनाध्यापने दानं सर्वेषु सामान्यं स्मृतम्। कर्माजीवमपि वै दत्त्वा तेषामिह परस्परं प्रवर्तते॥
Word by Word
यजनsacrificing; sacrifice
यजन:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयज् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom/Acc sg); क्रियाविशेषणार्थे/विषयवाचकं (as activity/subject)
अध्यापनेin teaching (and) instructing
अध्यापने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअध्यापन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी द्विवचन (Loc du)
दानम्gift; giving
दानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom/Acc sg)
सामान्यानिcommon; general
सामान्यानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसामान्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (Nom/Acc pl); विशेषणम्
इतरेषुamong the others
इतरेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइतर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी बहुवचन (Loc pl); ‘अन्येषु’ इत्यर्थे
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कर्मwork; duty
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom/Acc sg)
आजीवम्livelihood
आजीवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom/Acc sg)
तुbut; however
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषबोधक अव्यय (particle)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चय/प्रमाणबोधक अव्यय (emphatic particle)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having given/assigned’
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी बहुवचन (Gen pl)
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
परस्परम्mutually; to one another
परस्परम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formपरस्परभाववाचक अव्यय (reciprocal adverb)