Shloka 146
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
इत्येता ओषधीनां तु ग्राम्याणां जातयः स्मृताः / श्यामाकाश्चैव नीवारा जर्तिलाः सगवेधुकाः
Transliteration
ityetā oṣadhīnāṃ tu grāmyāṇāṃ jātayaḥ smṛtāḥ / śyāmākāścaiva nīvārā jartilāḥ sagavedhukāḥ
Translation
इत्येताः ओषधीनां ग्राम्याणां जातयः स्मृताः; श्यामाकाः, नीवाराः, जर्तिलाः, गवेधुकसहिताः च।
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-निपात (quotative particle)
एताःthese
एताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
ओषधीनाम्of plants/crops
ओषधीनाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-निपात (particle)
ग्राम्याणाम्of domesticated/village (types)
ग्राम्याणाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootग्राम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; विशेषण
जातयःkinds/species
जातयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्मृताःare said/are remembered
स्मृताः:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय
श्यामाकाःśyāmāka millet
श्यामाकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्यामाक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
एवalso/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
नीवाराःnīvāra (wild rice)
नीवाराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनीवार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (पाठे ‘नीवारा’ इति बहुवचन-प्रथमा)
जर्तिलाःjartila (a grain variety)
जर्तिलाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजर्तिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सगवेधुकाःincluding gavedhuka (a grain)
सगवेधुकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस + गवेधुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; sa- ‘including/with’