Shloka 48
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
पौलहश्चरकश्चात्र वाशिष्ठः पीवरस्तथा / चैत्रस्तथैव पौलस्त्य ऋषयस्तामसेंऽतरे
Transliteration
paulahaścarakaścātra vāśiṣṭhaḥ pīvarastathā / caitrastathaiva paulastya ṛṣayastāmaseṃ'tare
Translation
अत्र तामसान्तरे पौलहः चरकश्च, वाशिष्ठः पीवरस्तथा, चैत्रः तथा पौलस्त्यश्च—एते ऋषयः स्मृताः।
Word by Word
पौलहःPaulaha (a sage)
पौलहः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपौलह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
चरकःCaraka (a sage)
चरकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootचरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
वाशिष्ठःVāśiṣṭha (descendant of Vasiṣṭha)
वाशिष्ठः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवाशिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पीवरःPīvara (a sage)
पीवरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपीवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाlikewise/also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: 'thus/also')
चैत्रःCaitra (a sage)
चैत्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootचैत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis)
पौलस्त्यःPaulastya (a sage)
पौलस्त्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपौलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (Plural)
तामसेin the Tāmasa (Manvantara)
तामसे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootतामस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; 'तामस' इति मन्वन्तरविशेषण (qualifier of Manvantara)
अन्तरेin the period/within
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; 'अन्तरे' = 'अन्तरे/मध्ये' (in the interval/period)