Shloka 38
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
वशिष्ठपुत्राः सप्तासन्वाशिष्ठा इति विश्रुताः / सप्तर्षयस्तु ते सर्व उत्तमस्यान्तरे मनोः
Transliteration
vaśiṣṭhaputrāḥ saptāsanvāśiṣṭhā iti viśrutāḥ / saptarṣayastu te sarva uttamasyāntare manoḥ
Translation
वशिष्ठस्य पुत्राः सप्त आसन्, ‘वाशिष्ठाः’ इति विश्रुताः। ते सर्वे सप्तर्षयः उत्तमस्य मनोः अन्तरे (मन्वन्तरे) आसन्।
Word by Word
वशिष्ठ-पुत्राःsons of Vasiṣṭha
वशिष्ठ-पुत्राः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवशिष्ठ (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative): ‘वशिष्ठस्य पुत्राः’
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याविशेषणम्; (indeclinable numeral used adjectivally) ‘seven’
आसन्were
आसन्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
वाशिष्ठाः(called) Vāśiṣṭhas
वाशिष्ठाः:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootवाशिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; वशिष्ठ-गोत्रसम्बन्धिनः
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
विश्रुताःrenowned
विश्रुताः:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि-श्रु (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘प्रसिद्धाः’
सप्त-ऋषयःthe seven sages
सप्त-ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्विगु-समासः (numeral compound): ‘सप्त ऋषयः’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
उत्तमस्यof Uttama
उत्तमस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अन्तरेin the period (Manvantara)
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location-time)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘अन्तरे’ = in the interval/period
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन