Shloka 153
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
स्थावराणि च भूतानि जङ्गमानि च सर्वशः / समागम्य तदा वैन्यमभ्य षिञ्चन्नराधिपम्
Transliteration
sthāvarāṇi ca bhūtāni jaṅgamāni ca sarvaśaḥ / samāgamya tadā vainyamabhya ṣiñcannarādhipam
Translation
स्थावराणि च भूतानि जङ्गमानि च सर्वशः समागम्य तदा वैन्यमभ्यषिञ्चन्नराधिपम्।
Word by Word
स्थावराणिimmobile beings
स्थावराणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थावर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
भूतानिcreatures/beings
भूतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
जङ्गमानिmoving beings
जङ्गमानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजङ्गम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
सर्वशःentirely; in every way
सर्वशः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशस् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb)
समागम्यhaving gathered
समागम्य:
Kriya (क्रिया; पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable), ‘having assembled/come together’
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
वैन्यम्Vainya (Pṛthu)
वैन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अभ्यषिञ्चन्they anointed
अभ्यषिञ्चन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-षिच् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
नराधिपम्the king (lord of men)
नराधिपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनर + अधिप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: ‘of men’), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन