Shloka 133
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
तमतिक्रान्तमर्यादमवदानसुसंवृतम् / ऊचुर्महर्षयः सर्वे मरीचिप्रमुखास्तदा
Transliteration
tamatikrāntamaryādamavadānasusaṃvṛtam / ūcurmaharṣayaḥ sarve marīcipramukhāstadā
Translation
तदा मरीचिप्रमुखा महर्षयः सर्वे तमतिक्रान्तमर्यादम् अवदानसुसंवृतं दृष्ट्वा ऊचुः।
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
अतिक्रान्त-मर्यादम्one who has transgressed the bounds
अतिक्रान्त-मर्यादम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअति-√क्रम् (धातु) + मर्यादा (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त-भूतकृदन्त (क्त, past participle) ‘अतिक्रान्त’; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मर्यादाम् अतिक्रान्तः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
अवदान-सुसंवृतम्well covered/veiled by sin
अवदान-सुसंवृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअवदान (प्रातिपदिक) + सु- + √वृ (धातु)
Formकृदन्त-भूतकृदन्त (क्त) ‘संवृत’; उपसर्ग ‘सु’; समासः तृतीया/साधन-तत्पुरुषः (अवदानेन सुसंवृतः = well covered by sin/vice); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (महर्षयः)
मरीचि-प्रमुखाःwith Marici as the foremost
मरीचि-प्रमुखाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक) + प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुषः (मरीचिः प्रमुखः येषाम्/मरीचिः प्रमुखः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समूहवाचकः
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)