Shloka 113
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
राजसूयाभिषिक्तानामाद्यस्स वसुधाधिपः / तस्य स्तवार्थमुत्पन्नौ निपुणौ सूतमागधौ
Transliteration
rājasūyābhiṣiktānāmādyassa vasudhādhipaḥ / tasya stavārthamutpannau nipuṇau sūtamāgadhau
Translation
राजसूयाभिषिक्तानां मध्ये आद्यः स वसुधाधिपः। तस्य स्तवार्थम् उत्पन्नौ निपुणौ सूतमागधौ॥
Word by Word
राजसूय-अभिषिक्तानाम्of those anointed at the Rājasūya
राजसूय-अभिषिक्तानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootराजसूय (प्रातिपदिक) + अभिषिक्त (कृदन्त, √सिच्/√सिञ्च्)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual); कृदन्तः—भूतकर्मणि क्त (past passive participle)
आद्यःthe first, foremost
आद्यः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
वसुधा-अधिपःlord of the earth
वसुधा-अधिपः:
कर्ता (Karta/Subject complement)
TypeNoun
Rootवसुधा (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वसुधायाः अधिपः)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
स्तव-अर्थम्for (the purpose of) praise
स्तव-अर्थम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजनार्थ)
TypeNoun
Rootस्तव (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्तवस्य अर्थम्)
उत्पन्नौarose, were born
उत्पन्नौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootउत्पन्न (कृदन्त, √पद्/√पद् with उत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; कृदन्तः—भूतकर्मणि क्त (past participle)
निपुणौskilled
निपुणौ:
विशेषण (Qualifier of the two)
TypeAdjective
Rootनिपुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
सूत-मागधौthe Sūta and the Māgadha (bards)
सूत-मागधौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक) + मागध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (sūtaś ca māgadhaś ca)