Shloka 9
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
सामगानामथाचार्य ऐलो राजा पुरूरवाः / षट्चत्वारिंशदन्ये वै तेषां शिष्याः श्रुतर्षयः
Transliteration
sāmagānāmathācārya ailo rājā purūravāḥ / ṣaṭcatvāriṃśadanye vai teṣāṃ śiṣyāḥ śrutarṣayaḥ
Translation
सामगानामथाचार्यः ऐलो राजा पुरूरवाः। षट्चत्वारिंशदन्ये वै तेषां शिष्याः श्रुतर्षयः॥
Word by Word
सामगानाम्of the Sāma-chanters
सामगानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसामग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; Genitive plural
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (particle: then/now)
आचार्यःteacher, preceptor
आचार्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular
ऐलःAila (descendant of Ilā)
ऐलः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootऐल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; patronymic adjective used substantively
राजाking
राजा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular (irregular stem राजन्)
पुरूरवाःPurūravas
पुरूरवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुरूरवस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular (s-stem)
षट्six
षट्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootषट् (संख्या/प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोगः; ‘catvāriṃśat’ इत्यनेन सह संख्या-समुच्चय
चत्वारिंशत्forty
चत्वारिंशत्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootचत्वारिंशत् (संख्या/प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत्; ‘षट्’ इत्यनेन सह 46
अन्येothers
अन्ये:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात; अवधान/निश्चयार्थक (particle: indeed)
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; Pronoun genitive plural
शिष्याःdisciples
शिष्याः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural
श्रुतर्षयःlearned sages
श्रुतर्षयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootश्रुत + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः—‘श्रुताः ऋषयः’ (learned sages)