Shloka 57
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
शिष्टाचाराविरुद्धश्च धर्मः सत्साधुसंमतः / अप्रद्वेषोह्यनि ष्टेषु तथेष्टस्याभिनन्दनम्
Transliteration
śiṣṭācārāviruddhaśca dharmaḥ satsādhusaṃmataḥ / apradveṣohyani ṣṭeṣu tatheṣṭasyābhinandanam
Translation
शिष्टाचाराविरुद्धो यो धर्मः सत्साधुसंमतः; अनिष्टेष्वप्रद्वेषः, इष्टस्याभिनन्दनम्।
Word by Word
शिष्टाचाराविरुद्धःnot contrary to good conduct
शिष्टाचाराविरुद्धः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिष्टाचार + अविरुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ: "not opposed to the conduct of the cultured"; विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: "and")
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सत्साधुसंमतःapproved by the good and the virtuous
सत्साधुसंमतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् + साधु + संमत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formकृदन्तः (सं + मन् धातु → संमत, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; "approved by good and virtuous people"; विशेषणम्
अप्रद्वेषःabsence of hatred
अप्रद्वेषः:
Karta (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootअ + प्रद्वेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; "non-hatred"
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: "indeed/for")
अनिष्टेषुin undesirable situations/things
अनिष्टेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअनिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; Locative: "in/with regard to undesired things"
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: "likewise/so")
इष्टस्यof what is desired
इष्टस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formकृदन्तः (इष् धातु, क्त); नपुंसकलिङ्ग (or पुंलिङ्ग as "desired one"), षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive: "of the desired"
अभिनन्दनम्rejoicing; approval; welcoming
अभिनन्दनम्:
Karta (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootअभि + नन्द (धातु) → अभिनन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative (as a defining item)