Shloka 41
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
पूर्वैः पूर्वगतत्वाच्च शिष्टाचारः स सात्वतः / दानं सत्यं तपो ज्ञानं विद्येज्या व्रजनं दया
Transliteration
pūrvaiḥ pūrvagatatvācca śiṣṭācāraḥ sa sātvataḥ / dānaṃ satyaṃ tapo jñānaṃ vidyejyā vrajanaṃ dayā
Translation
पूर्वैः पूर्वगतत्वाच्च शिष्टाचारः स सात्वतः। दानं सत्यं तपो ज्ञानं विद्येज्या व्रजनं दया॥
Word by Word
पूर्वैःby the former ones/ancients
पूर्वैः:
Hetu (हेतु/Reason)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; instrumental plural
पूर्वगतत्वात्because of having been followed by the ancients
पूर्वगतत्वात्:
Hetu (हेतु/Reason)
TypeNoun
Rootपूर्व-गत-त्व (प्रातिपदिक; पूर्व + गत (कृदन्त) + त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; ablative singular; कारणार्थे
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
शिष्टाचारःthe conduct of the cultured (good custom)
शिष्टाचारः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशिष्ट-आचार (प्रातिपदिक; शिष्ट + आचार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; nominative singular
सःthat/he (it)
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; pronoun nominative singular
सात्वतःsātvata (pure/virtuous)
सात्वतः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसात्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular; विशेषण (predicate adjective)
दानम्gift, charity
दानम्:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular (enumeration)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular
तपःausterity
तपः:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular
विद्याlearning, sacred knowledge
विद्या:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular
इज्याworship, sacrifice
इज्या:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootइज्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular
व्रजनम्going/observance (proper conduct)
व्रजनम्:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootव्रजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular
दयाcompassion
दया:
Visheshya (विशेष्य/Item listed)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative/accusative singular