Shloka 117
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
विश्वामित्रस्तु गाधेयो देवरातस्तथोद्गलः / तथा विद्वान्मधुच्छन्दा ऋषिश्चान्यो ऽघमर्षणः
Transliteration
viśvāmitrastu gādheyo devarātastathodgalaḥ / tathā vidvānmadhucchandā ṛṣiścānyo 'ghamarṣaṇaḥ
Translation
विश्वामित्रो गाधेयः, देवरातस्तथोद्गलः। विद्वान् मधुच्छन्दाः, अन्य ऋषिरघमर्षणः॥
Word by Word
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम; तत्पुरुषः (विश्वस्य मित्रः)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (particle: but/indeed)
गाधेयःGādheya
गाधेयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगाधेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गोत्र/पितृव्युत्पन्न-नाम (patronymic)
देवरातःDevarāta
देवरातः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेवरात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम; तत्पुरुषः (देवैः रातः/दत्तः)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारार्थे (likewise)
उद्गलःUdgala
उद्गलः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootउद्गल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थे (also)
विद्वान्learned
विद्वान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√विद् (धातु) + वस् (कृदन्त) → विद्वस्/विद्वान् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
मधुच्छन्दाःMadhucchandā(s)
मधुच्छन्दाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमधु + छन्दस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम; तत्पुरुषः (मधु-छन्दाः)
ऋषिःsage
ऋषिः:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जातिवाचक
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
अन्यःanother
अन्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण (pronominal adjective)
अघमर्षणःAghamarṣaṇa
अघमर्षणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअघ + मर्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम; तत्पुरुषः (अघं मर्षयति/मर्षणः)