Shloka 77
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
माधवस्य तु सोंऽशेन पूर्वं स्वायंभुवे ऽन्तरे / समाः सविंशतिः पूर्णाः पर्यटन्वै वसुंधराम्
Transliteration
mādhavasya tu soṃ'śena pūrvaṃ svāyaṃbhuve 'ntare / samāḥ saviṃśatiḥ pūrṇāḥ paryaṭanvai vasuṃdharām
Translation
माधवस्यांशेन पूर्वं स्वायम्भुवेऽन्तरे। समाः सविंशतिः पूर्णाः पर्यटन् वै वसुन्धराम्॥
Word by Word
माधवस्यof Mādhava (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
माधवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमाधव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अंशेनby a portion (incarnation)
अंशेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; साधन/हेतु (by a portion)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb: formerly)
स्वायंभुवेin the Svāyambhuva (Manvantara)
स्वायंभुवे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्वायंभुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (of ‘अन्तरे’)
अन्तरेin the period (manvantara)
अन्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
समाःyears
समाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
स-विंशतिःtwenty (and)
स-विंशतिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविंशति (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; ‘स’ = सह (with) → ‘सविंशतिः’ = 20 plus; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संख्या-विशेषणम् (of ‘समाः’)
पूर्णाःcomplete/full
पूर्णाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (of ‘समाः’)
पर्यटन्wandering/travelling
पर्यटन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपरि + अट् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सः’ इति विशेषणम्
वैindeed
वै:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात
वसुंधराम्the earth
वसुंधराम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवसुंधरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन