Shloka 68
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
स्त्रीबालगोवधं कृत्वा हत्वान्ये च परस्परम् / अपहत्य तथान्योन्यं साधयन्ति तदा प्रजाः
Transliteration
strībālagovadhaṃ kṛtvā hatvānye ca parasparam / apahatya tathānyonyaṃ sādhayanti tadā prajāḥ
Translation
स्त्रीबालगोवधं कृत्वा, अन्यान् परस्परं हत्वा; तथा अन्योन्यम् अपहत्य, तदा प्रजाः स्वार्थं साधयन्ति।
Word by Word
स्त्री-बाल-गो-वधम्the killing of women, children, and cows
स्त्री-बाल-गो-वधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक) + बाल (प्रातिपदिक) + गो (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (स्त्रीणां बालानां गवां वधः)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
हत्वाhaving killed
हत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
परस्परम्each other / mutually
परस्परम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्राय)
Formअव्यय, परस्पर-भावे (reciprocally), क्रियाविशेषण
अपहत्यhaving struck down / having killed
अपहत्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअप-हन् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), उपसर्गः अप
तथाthus / likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb of manner)
अन्योन्यम्one another
अन्योन्यम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्राय)
Formअव्यय, परस्पर-भावे (reciprocally), क्रियाविशेषण
साधयन्तिthey accomplish / they bring about
साधयन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसाध् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
प्रजाःpeople / subjects
प्रजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन