Shloka 53
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
भूयिष्ठं कूटमानैश्च पण्यं विक्रीणते जनाः / कुशीलचर्यापाखण्डैर्व्याधरूपैः समावृतम्
Transliteration
bhūyiṣṭhaṃ kūṭamānaiśca paṇyaṃ vikrīṇate janāḥ / kuśīlacaryāpākhaṇḍairvyādharūpaiḥ samāvṛtam
Translation
भूयिष्ठं कूटमानैश्च जनाः पण्यं विक्रीणन्ति; कुशीलचर्यापाखण्डैर्व्याधरूपैश्च जगत् समावृतं भवति।
Word by Word
भूयिष्ठम्most (in excess)
भूयिष्ठम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootभूयिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; superlative adjective (तमप्-प्रत्ययार्थ)
कूटमानैःby deceitful measures/standards
कूटमानैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकूटमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
पण्यम्merchandise
पण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
विक्रीणतेsells
विक्रीणते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि√क्री (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
जनाःpeople
जनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
कुशीलचर्यापाखण्डैःby (acts of) debauchery, conduct, and hypocrisy
कुशीलचर्यापाखण्डैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकुशील-चर्या-अपाखण्ड (प्रातिपदिक; components: कुशील + चर्या + अपाखण्ड)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (copulative)
व्याधरूपैःin the forms of hunters
व्याधरूपैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootव्याध-रूप (प्रातिपदिक; components: व्याध + रूप)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative)
समावृतम्covered/filled
समावृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-√वृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन