Shloka 27
Bhūtasarga-Prakaraṇa
Account of Elemental Creation from Avyakta to Mahat
Devanagari script
करणैः सह पृच्छन्ते प्रत्याहारेस्त्यजन्ति च / भजन्ते च पुनर्देहांस्ते समाहारसंधिसु
Transliteration
karaṇaiḥ saha pṛcchante pratyāhārestyajanti ca / bhajante ca punardehāṃste samāhārasaṃdhisu
Translation
करणैः सह पृच्छन्ते, प्रत्याहारे त्यजन्ति च; भजन्ते च पुनर्देहान् ते समाहारसन्धिषु।
Word by Word
करणैःwith instruments/senses
करणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (Neuter, Instrumental, Plural)
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगे अव्यय (indeclinable; 'with')
पृच्छन्तेthey ask
पृच्छन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन (Present, Ātmanepada, 3rd person, Plural)
प्रत्याहारेin withdrawal (of senses)
प्रत्याहारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रत्याहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Locative, Singular); तत्पुरुषः: प्रति + आहार (withdrawal)
त्यजन्तिthey abandon
त्यजन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन (Present, Parasmaipada, 3rd person, Plural)
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
भजन्तेthey partake/associate
भजन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन (Present, Ātmanepada, 3rd person, Plural)
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (adverb: again)
देहान्bodies
देहान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Accusative, Plural)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Nominative, Plural)
समाहारसन्धिषुin the junctions of aggregation/collective states
समाहारसन्धिषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमाहार + सन्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Locative, Plural); तत्पुरुषः: समाहारस्य सन्धयः (junctions/points of aggregation)