Shloka 10
Bhūtasarga-Prakaraṇa
Account of Elemental Creation from Avyakta to Mahat
Devanagari script
जगद्योनिम्महाभूतं परं ब्रह्मसनातनम् / विग्रहं सर्वभूतानामव्यक्तमभवत्किल
Transliteration
jagadyonimmahābhūtaṃ paraṃ brahmasanātanam / vigrahaṃ sarvabhūtānāmavyaktamabhavatkila
Translation
जगद्योनिर्महाभूतं परं ब्रह्म सनातनम्—सर्वभूतानां विग्रहं किल अव्यक्तमभवत्।
Word by Word
जगद्योनिम्source/womb of the world
जगद्योनिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् + योनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जगतः योनि:)
महाभूतम्the great element
महाभूतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महच्च तत् भूतम्)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
ब्रह्मसनातनम्the eternal Brahman
ब्रह्मसनातनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + सनातन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (सनातनं ब्रह्म)
विग्रहम्form/embodiment
विग्रहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; कर्मधारय (सर्वाणि भूतानि)
अव्यक्तम्unmanifest
अव्यक्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + व्यक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (विग्रहः/तत्)
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
किलindeed/it is said
किल:
Sambandha/Particle (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (particle indicating report/indeed)